Misschien wel de meest spectaculaire plek om druiven te verbouwen is op de flanken van een actieve vulkaan. Toch gebeurt dat al eeuwenlang. Wereldwijd zijn er tientallen wijngebieden waar druiven groeien op oude lavastromen of zelfs op de hellingen van vulkanen die nog steeds actief zijn.
1. Mount Etna (Sicilië, Italië)
De Etna is met ruim 3.300 meter de hoogste actieve vulkaan van Europa en barst regelmatig uit. Toch liggen op de noord-, oost- en zuidhellingen honderden hectares wijngaarden. Dankzij de vruchtbare vulkanische bodem, grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht en de hoge ligging ontstaan hier elegante wijnen met veel frisheid, finesse en een opvallende mineraliteit. De belangrijkste druivenrassen zijn Nerello Mascalese, Nerello Cappuccio en Carricante.
2. Lanzarote (Canarische Eilanden, Spanje)
Na de enorme vulkaanuitbarstingen tussen 1730 en 1736 werd een groot deel van het eiland bedekt met metersdikke lava en vulkanische as. Boeren groeven diepe kuilen in de zwarte lavagrond en bouwden halfronde muurtjes van lavasteen om de wijnstokken tegen de constante wind te beschermen. Dit unieke landschap van La Geria is nergens anders ter wereld te vinden.
3. Santorini (Griekenland)
Santorini is ontstaan door een van de grootste vulkaanuitbarstingen uit de geschiedenis. Door de harde wind groeien de wijnstokken hier niet omhoog, maar worden ze gevlochten tot een soort mand, de zogenaamde kouloura. Zo beschermen de bladeren de druiven tegen zon en wind. De lokale Assyrtiko-druif levert krachtige witte wijnen met veel spanning, frisheid en mineraliteit.
4. Tenerife (Canarische Eilanden, Spanje)
Aan de voet van de vulkaan Teide liggen wijngaarden tot meer dan 1.600 meter hoogte. Door de combinatie van vulkanische bodems, Atlantische invloed en grote hoogte ontstaan frisse en aromatische wijnen met een heel eigen karakter.
Waarom zijn vulkanische bodems zo bijzonder?
Vulkanische bodems bevatten veel mineralen zoals ijzer, magnesium en kalium. Daarnaast zijn ze vaak arm aan organisch materiaal, waardoor de wijnstok harder moet werken om voedingsstoffen te vinden. Dit resulteert meestal in lagere opbrengsten, maar druiven met meer concentratie.
Ook voeren deze bodems overtollig water snel af, terwijl poreus vulkanisch gesteente juist voldoende vocht kan vasthouden tijdens droge periodes. Het is belangrijk om een misverstand uit de wereld te helpen: de mineraliteit die wijnliefhebbers proeven, komt niet doordat mineralen letterlijk uit de bodem in de wijn terechtkomen. Die smaakbeleving ontstaat door een samenspel van bodem, klimaat, druivenras en de manier waarop de wijn wordt gemaakt.
Is wijn maken naast een actieve vulkaan niet gevaarlijk?
Absoluut. Een vulkaanuitbarsting kan complete wijngaarden verwoesten. Op de Etna zijn door de eeuwen heen meerdere wijngaarden onder een laag lava verdwenen.
Toch keren wijnboeren steeds weer terug. Nieuwe lavastromen verweren langzaam tot bijzonder vruchtbare bodems die uitstekende omstandigheden bieden voor wijnbouw. Het risico is groot, maar de kwaliteit van de wijnen maakt dat voor veel wijnmakers de moeite waard.
Wist je dat?
Niet alleen Italië en Spanje hebben vulkanische wijngaarden. Ook in Frankrijk, Portugal, Nieuw-Zeeland en de Amerikaanse staat Oregon worden prachtige wijnen gemaakt op vulkanische bodems.
Proef het verschil
Ook op Wijny.nl vind je wijnen van vulkanische terroirs. Denk bijvoorbeeld aan de Soave-wijnen van Monte Tondo, afkomstig van de vulkanische heuvels van Soave. Deze wijnen laten prachtig zien hoe een vulkanische bodem kan bijdragen aan verfijning, spanning en een karaktervolle mineraliteit in het glas.
